Trkiye, Anayasasnda sporla ilgili hkm bulunan dnyadaki ender lkelerden biridir. Anayasann 59. maddesinde, "Devlet her yataki Trk vatandalarnn beden ve ruh saln gelitirici tedbirleri alr, sporun kitlelere yaylmasn tevik eder. Devlet baarl sporcuyu korur" hkm yer almaktadr. Son yllarda spor alannda yaplan yatrmlar, bilimsel aratrmalar ve devletin spor politikasna verdii nemin artmasyla Trkiye'de spor, gerek performans sporu olarak gerekse serbest zamanlar deerlendirmek amacyla sevilen ve ilgi duyulan bir olgu haline gelmitir. Dnyann gelimi lkelerinde vazgeilmez bir tutku ve yaam biimi olan sporun, 21. yzyla girerken Trkiye'de de ok nemli bir sosyal faaliyet olarak hakettii yeri alabilmesi iin yaplan almalar aralksz srdrlmektedir. Bu amala bedenen ve ruhen salkl bir toplum yetitiril-mesinin temel unsurlarndan biri olan sporun geni kitlelerce yaplmas tevik edilmekte, younluk tek dal yerine olimpik sporlarn tm alanlarna yneltilmekte, devletin arl azaltlrken zel kesimin katks artrlmakta ve tesislerin rasyonel kullanm iin tedbirler alnmaktadr.

Devlet ve Spor

Trkiye'de spor devlet tarafndan tevik edilmekte, desteklenmekte, spor kulplerine belli oranlarda mali yardm yaplmaktadr. Devletin spor politikasndaki balca hedefler, lkedeki sporcu saysn artrmak, uluslararas spor yarmalarnda stn baarlar elde etmek, her yataki bireyin spor yapmasn tevik etmek ve salamak iin uygun spor ortamn hazrlamaktr. Trkiye'deki byk spor tesisleri ve yatrmlar nemli lde devlet tarafndan gerekletirilmektedir. Ancak son yllarda sporda sponsorluk ve pazarlama anlaynn gelimeye balamasyla zel kurulularn ve spor kulplerinin kendilerine ait spor tesisleri saysnda da nemli artlar olmaktadr. lkedeki toplam 2574 spor tesisinden 261'i zel sektre aittir.

Genlik ve Spor Genel Mdrl

Trkiye'de sporun at rgt ve devletin en yksek spor organizasyonu Babakanla bal Genlik ve Spor Genel Mdrl'dr. 1938 ylnda kurulan Genel Mdrln, 80 ilde hizmetlerini yrten il mdrlkleri mevcuttur. Merkez ve tara tekilatnda 6499 personel almaktadr. Hakem, il temsilcisi, antrenr, gzlemci v.b. personel de tekilatta fahri olarak grev yapmaktadr

Genlik ve Spor Genel Mdrl bnyesinde bugn 37 spor federasyonu bulunmaktadr. Bunlar; atclk ve avclk, atletizm, basketbol, binicilik, bisiklet, boks, badminton, buz sporlar, bilardo, bri, cimnastik, daclk, eskrim, gre, golf, halter, hentbol, izcilik, judo, karate, kayak, krek, masa tenisi, okuluk, otomobil sporlar, sualt ve su kaya, satran, tenis, tekvando, voleybol, vcut gelitirme, yzme ve yelken ile engelliler, niversiteler, geleneksel spor dallar ve herkes iin spor federasyonlar bulunmaktadr. Trkiye Futbol Federasyonu 1992 ylnda zerk hale gelmitir. Ayrca lkede baz spor dallar federasyonu olmamasna ramen, spor kulpleri bnyesinde veya vatandalar tarafndan yaplmaktadr.

Genlik ve spor il mdrlkleri ve federasyon bakanlklarnn istekleri dorultusunda her yl Babakanlk tarafndan Spor Eitim Planlar hazrlanmakta ve ihtiya duyulan spor elemanlarnn yetitirilmeleri ve eitimleri iin antrenrlk ve monitrlk kurslar ile eitli seminerler dzenlenmektedir.

Genlik ve Spor Genel Mdrl'nn en nemli amac her yataki vatandalarn beden ve ruh salnn gelitirilmesi iin serbest zamanlarnda spor yapmasn salamaktr. Ayrca, zrl vatandalarn spor yapmas ve spor faaliyetlerine katlmas devlet tarafndan tevik edilmekte ve desteklenmektedir

Genlik ve Spor Genel Mdrl dnda spor alannda hizmet veren en nemli kurulu Trkiye Milli Olimpiyat Komitesi Bakanl'dr. Ayrca Spor Kulplerinin st kuruluu olan Trkiye Amatr Spor Kulpleri Konfederasyonu ile ok sayda dernek ve vakf, gnll spor kurulular arasnda yer almaktadr.

Spor Kulpleri

Trkiye'de sporun temel hedeflerinden birini, spor kulplerine dayanan kitle sporunun gelitirilmesi oluturmaktadr. Sporda baarnn temeli kitle sporunun gelimesidir. Bu amala kitle sporu ve yaygn spor anlay, lkede yarma sporunun gelimesinin de en nemli unsuru olarak kabul edilmektedir.

Trkiye'de performans sporu yapanlar lkedeki mevcut 6169 spor kulb bnyesinde spor faaliyetlerine katlmaktadr. Galatasaray, Fenerbahe, Beikta, Efes Pilsen, lker, Eczacba, Vakfbank, Arelik ve Snmez Filament bilinen baarl spor kulpleri arasndadr. Kulplerin byk blm arlkl olarak futbol faaliyetlerinde bulunmaktadr. Ayrca hibir spor kulbne bal olmadan ferdi lisansl spor yapan veya yarmalara katlan sporcular da mevcuttur. lkedeki lisansl sporcu says 162.138'dir.

Sevilen Spor Trleri

lkede en popler spor dal futbol olmakla beraber, basketbol, voleybol, hentbol, atletizm ve Trkler'in ata sporu olarak kabul edilen gre byk ilgi grmektedir. Ayrca son yllarda halter, tekvando, judo, boks ve okulukta nemli uluslararas baarlar salanmtr. 1998 yl ierisinde yaplan uluslararas yarmalarda 386 altn olmak zere toplam 1114 madalya kazanlmtr. Uluslararas baarlarn en fazla elde edildii spor dal 178 madalya ile gre sporudur.

Trkiye, ilk olimpiyat ampiyonluunu 1936 Berlin Olimpiyat Oyunlar'nda gre dalnda Yaar Erkan'la elde etmitir. Naim Sleymanolu Trkiye'nin halter brannda dnya rekoru kran ve olimpiyat ampiyonluu kazanan en baarl sporcusudur. Ruhi Saralp'in 1948 Londra Olimpiyat'nda atletizm-adm atlamada olimpiyat ncl ve Mehmet Terzi'nin 1983 Akdeniz Oyunlar birincilii atletizm brannda elde edilen byk baarlardr. Efes Pilsen basketbol takmnn, 1995-96 sezonunda kazand Avrupa Radivoj Korac Kupas, Trkiye'nin Avrupa Kupalar'ndaki ilk ampiyonluudur. 1998 ylnda Eczacba bayan voleybol takm Avrupa Kupa Galipleri kupasn kazanm, Vakfbank bayan voleybol takm ise Avrupa ampiyonlar ligi ikincisi olmutur. Ayrca okuluk alannda Deniz Gnay'n, 1998 ylnda Almanya'da yaplan Avrupa Salon Okuluk ampiyonas ve Tayvan'daki Dnya niversiteler ampiyonas'nda Avrupa ve Dnya ampiyonluu vardr.